Niezależne pismo społeczno-kulturalne regionu kępińskiego          nr indexu 379662, ISSN 1232 - 6445

MENU


 

 
Powiat Kępiński

Powiat Kępiński

 

 

 
Gmina Kępno

Gmina Kępno

 

 

 
Gmina Baranów

Gmina Baranów

 

 

 
Gmina Bralin

Gmina Bralin

 

 

 
Gmina Łęka Opatowska

Gmina
Łęka Opatowska

 

 

 
Gmina Perzów

Gmina Perzów

 

 

 
Gmina Rychtal

Gmina Rychtal

 

 

 
Gmina Trzcinica

Gmina Trzcinica

 Wiadomości


Siostry elżbietanki ponownie w Rychtalu

21-09-2011



Z okazji odsłonięcia pamiątkowej tablicy do Rychtala przybyły siostry elżbietanki
Tablica w podzięce
W czwartek, 15 września 2011 ro-ku, siostry elżbietanki odsłoniły tablicę pamiątkową wmurowaną w dawny klasztor sióstr w Rychtalu, a dziś budynek tamtejszej szkoły podstawowej. Zakonnice przez lata służyły rychtalskiej społeczności, a zwłaszcza dzieciom, młodzieży i chorym, dlatego też miejscowy proboszcz ks. Mariusz Białobłocki postanowił upamiętnić za pomocą tablicy wydarzenia sprzed lat. — Wdzięcznej pamięci sióstr elżbietanek, które w latach 1885–1995 służyły mieszkańcom Rychtala i okolicznych miejscowości, opiekując się z oddaniem chorymi, starszymi i dziećmi w maltańskim szpitalu, sanatorium i przedszkolu, które pod imieniem św. Józefa kolejno mieściły się w tym budynku — czytamy na tablicy. W odsłonięciu tej swoistej pamiątki poza siostrami i proboszczem uczestniczyły także dzieci ze Szkoły Podstawowej w Rychtalu wraz z dyrekcją i radą pedagogiczną, wójt gminy Czesław Balcerzak, sekretarz Elżbieta Łubieńska–Kopeć, skarbnik Krystyna Skiba–Liebner oraz przybyli mieszkańcy. Odsłonięcie pamiątkowej tablicy było również okazją do podziękowań siostrom ze strony proboszcza i władz lokalnych, a dla dzieci czwartkowe wydarzenia były swoistą lekcją historii.
Historia pobytu sióstr na
rychtalskiej ziemi — autor Maciej Oscenda
Budynek szpitala w Rychtalu został zbudowany w 1882 roku przez księdza prałata Augusta Tschirnera, proboszcza rychtalskiego, z jego własnych środków oraz drogą ofiar parafian i różnych składek. Po ukończeniu budowy w 1884 roku Śląski Związek Kawalerów Maltańskich przejął szpital w Rychtalu. Na prośbę ks. prałata A. Tschirnera do parafii Rychtal 1 października 1885 roku przybyły „szare siostry”, czyli siostry elżbietanki, którym powierzono prowadzenie szpitala i pielęgnację chorych i starców. Tego samego roku arcybiskup metropolita poznańsko–gnieźnieński, prymas Polski — kardynał Mieczysław Halka–Ledóchowski oficjalnie erygował Dom Zakonny Sióstr Elżbietanek w Rychtalu. Pierwotnie do Rychtala w celu założenia Domu Zakonnego miała przybyć matka generalna zgromadzenia — s. Maria Franciszka Werner, lecz ciężko zachorowała, a w jej zastępstwie przyjechała generalna wikaria matka Melchiora Klammt, która przywiozła ze sobą do Rychtala siostry: matkę Leonidę Hein, matkę Borgię Geisler i matkę Laudalinę. Pierwsze swoje kroki siostry skierowały do kościoła, aby uprosić u stóp ołtarza błogosławieństwo Boże dla pracy, której miały się podjąć.
Szpital i kaplicę poświęcił uroczyście ksiądz kanonik Franciszek Hertel z Krzyżownik. Odtąd siostry miały swój własny szpital. Oprócz tego pielęgnowały chorych w mieście i sąsiednich miejscowościach. Początkowo było im bardzo trudno. Pomimo przychylności miejscowej ludności i zaufania z jakim odnoszono się do sióstr, miejscowa ludność nie udzielała im pomocy. Mieszkańcy nie zdawali sobie bowiem sprawy, w jak trudnej sytuacji materialnej znajdowały się siostry. Kiedy jednak ludzie dowiedzieli się o trudnościach, z jakimi borykały się siostry, pospieszyli im z pomocą. W 1887 roku za zezwoleniem ks. kardynała dra Jerzego Koppa ks. prałat Tschirner oddał siostrom w opiekę Najświętszy Sakrament. Od tej chwili mogły modlić się w swojej kaplicy poświęconej św. Józefowi. Jednak jej utrzymanie pociągało za sobą wielkie koszty, a małe miasteczko Rychtal nie było w stanie sprostać temu zadaniu. W 1897 roku szpital w Rychtalu zakupili Rycerze Maltańscy śląskiej prowincji. Okazał się jednak nierentownym, dlatego też wkrótce sprzedali go prawdopodobnie Żydom. W 1917 roku wybuch I wojny światowej spowodował powołanie siostry K. Kmiotek w szeregi pielęgniarek wojennych. W 1919 roku rozpoczęto starania w celu powołania w strukturach zakonu związku zrzeszającego polskich Kawalerów. Inicjatorami tego byli przede wszystkim: Alfred Chłapowski i Ferdynand książę Radziwiłł. Bulla Wielkiego Magisterium zatwierdzająca Związek Polskich Kawalerów Maltańskich została wydana 27 czerwca 1927 roku. Bulla uznawała istnienie Związku od chwili jego formalnego założenia, czyli od 1920 roku. Był to jeden z pierwszych związków narodowych w strukturach zakonu. W 1920 roku, przy zmianie stosunków politycznych, patronat nad szpitalem objęli Rycerze Maltańscy polskiej prowincji. Mimo ciągłych zmian i trudności siostry nadal gorliwie pracowały na rzecz ludności. W 1925 roku na mocy bulli papieskiej „Vixdum Poloniae Unitas” parafia Rychtal została odłączona od archidiecezji wrocławskiej i przyłączona do poznańskiej. 20 kwietnia 1926 roku placówka zakonna w Rychtalu została włączona do prowincji poznańskiej Zgromadzenia Sióstr Świętej Elżbiety. Odwiedziny księdza biskupa Walentego Dymka z Poznania w 1926 roku podniosły siostry na duchu i dodały im sił w wykony-waniu pracy charytatywnej i stosowania się do ścisłego przestrzegania reguły zakonnej. Na początku 1928 roku Związek Polskich Kawalerów Maltańskich ostatecznie zakupił szpital św. Józefa w Rychtalu od Związku Śląskich Kawalerów Maltańskich. Staraniem ZPKM szpital został wyremontowany i ponownie obsadzony siostrami elżbietankami. W latach 1929–1931 szpital w Rychtalu funkcjonował jako specjalistyczne sanatorium gruźlicze na 25 łóżek, następnie jako przychodnia lekarska i miejsce zamieszkania obsługujących je sióstr, które prowadziły prace pielęgniarskie na terenie miasta i gminy Rychtal. 13 lutego 1933 roku siostry założyły ochronkę, która mieściła się w budynku naprzeciwko szpitala. Do ochronki uczęszczało 70 dzieci, które regularnie otrzymywały od ZPKM prezenty gwiazdkowe w postaci butów, bielizny, materiału na ubranka i cukru. W 1933 r. szpital św. Józefa rozszerzył swą działalność dobroczynną jako punkt rozdawania żywności. W dalszym ciągu prowadzono również działalność pielęgniarską poza szpitalem, okazjonalnie hospitalizowano w zakładzie chorych. Utrzymywana przez Związek ochronka działała do czasu wybuchu II wojny światowej. Niestety, budynek ochronki nie przetrwał do dnia dzisiejszego, ponieważ podczas działań wojennych w Rychtalu uległ zniszczeniu, a jego pozostałości rozebrano. W tym czasie z powodu ogromu podejmowanych przez siostry zadań została zwiększona liczba sióstr w Rychtalu do sześciu. 1 września 1939 roku również dla sióstr elżbietanek rozpoczął się okres bardzo ciężkich doświadczeń. Otóż, władze okupacyjne konfiskowały domy zakonne, likwidowano placówki, zwalniano siostry z pracy, przesiedlano je, wywożono do obozów pracy oraz zmuszano do noszenia stroju świeckiego. Hitlerowcy zlikwidowali prowincje poznańsko–gnieźnieńską i katowicką. Władze niemieckie zamknęły też szkoły i przedszkola prowadzone przez Zgromadzenie. Po przejęciu szpitala w Rychtalu przez okupanta wszystkie siostry pracujące dotąd w Rychtalu zostały z 5 na 6 września 1939 roku wywiezione do Namysłowa, gdzie przetrzymywano je w domu diakonis ewangelickich. Po upływie sześciotygodniowego pobytu w Domu Generalnym we Wrocławiu policja niemiecka wyraziła zgodę na dalszą działalność sióstr z Rychtala, ale tylko na terenie Niemiec. Decyzja ta spowodowała, że siostry zostały skierowane do pracy w Dreźnie i na Dolnym Śląsku. W kwietniu 1945 roku po skończonych działaniach wojennych cztery siostry powróciły na swoją placówkę w Rychtalu. Zastały zniszczony dom, bez dachu, okien, drzwi, mebli, natomiast ochronka, znajdująca się po przeciwnej stronie ulicy, została w czasie wojny zbombardowana i nie nadawała się do użytku. Siostry jednak nie zniechęciły się trudnościami powojennej rzeczywistości i od razu z zapałem zabrały się do uporządkowywania domu.
Po zakończeniu II wojny światowej szpital w Rychtalu nie został ponownie otwarty w celu ambulatoryjnej pielęgnacji chorych i opieki nad ubogimi. W pomieszczeniach po dawnym szpitalu władze gminne zamierzały zorganizować Ośrodek Zdrowia, jednak siostry sprzeciwiły się temu i ostatecznie Ośrodek Zdrowia otwarto przy Rynku, w którym zatrudniona została jedna z sióstr elżbietanek. Oprócz tego siostry nadal opiekowały się chorymi po domach na terenie całej gminy. W latach powojennych praca wśród chorych rozwijała się pomyślnie ku chwale Boga i pożyteczności miejscowej ludności. Na skutek założeń politycznych z 1962 roku praca sióstr elżbietanek w Ośrodku Zdrowia została przerwana i w kwietniu tego roku zwolniono z OZ siostrę pielęgniarkę. W latach sześćdziesiątych XX wieku siostry nadal pracowały wśród chorych w ich własnych mieszkaniach.
W czerwcu 1995 roku parafia otrzymała smutną wiadomość. Otóż, przełożona prowincjalna Zgromadzenia Sióstr Świętej Elżbiety z Poznania S.M. Seweryna Galińska, w porozumieniu z Zarządem Związku Polskich Kawalerów Maltańskich na Kraj oraz J. E. ks. biskupem Stanisławem Napierałą, z dniem 15 lipca podjęła decyzję o likwidacji Domu Zakonnego w Rychtalu. Oficjalne pożegnanie sióstr odbyło się 10 lipca 1995 roku na mszy świętej odpustowej ku czci Matki Boskiej Szkaplerznej, którą odprawił ks. Benon Hojeński. Od 2000 roku w budynku dawnego szpitala funkcjonuje Szkoła Podstawowa, w której uczą się dzieci z klas I–III, budynek nadal jest własnością Związku Polskich Kawalerów Maltańskich.


komentarzy: 0
powiadom znajomego

 

Aktualne wydanie


Aktualne wydanie



Imieniny obchodzą:

 

KSIĄŻKI



BALON


REKLAMA






   


design Yark.pl